Wilt u weten of mediation bij uw situatie past?
Neem contact op voor een vrijblijvend informatiegesprek.
Scheiden heeft vrijwel altijd financiële gevolgen. Soms direct, zoals het betalen van dubbele woonlasten, en soms pas later, bijvoorbeeld bij de belastingaangifte, toeslagen of pensioen. Op deze pagina staat alles bij elkaar wat je nodig hebt om je financiën na de scheiding goed te regelen.
Na een scheiding verandert er meer dan “twee huishoudens in plaats van één”. Je inkomen, vaste lasten, toeslagen, verzekeringen en belastingpositie kunnen allemaal verschuiven. Het helpt om zo snel mogelijk een overzicht te maken van:
Met zo’n overzicht kun je betere afspraken maken en voorkom je dat je later schrikt van terugbetalingen of onverwachte kosten.
Na je scheiding ben je, ook fiscaal gezien, geen partner meer van je ex. Dat heeft gevolgen voor aftrekposten, heffingskortingen en de manier waarop je aangifte doet. In het scheidingsjaar kan fiscaal partnerschap soms nog een rol spelen, afhankelijk van jullie situatie. Controleer dit tijdig, omdat het verschil kan maken in het bedrag dat je moet betalen of terugkrijgt. Voor uitleg en actuele voorwaarden: www.belastingdienst.nl (zoek op “fiscaal partnerschap”).
Inkomstenaangifte en aftrekposten
Vanaf het moment dat jullie geen fiscale partners meer zijn, geef je ieder afzonderlijk je eigen inkomsten en aftrekposten op. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk gaat het vaak mis bij zaken als hypotheekrente, aftrekposten rond de woning, of wanneer mensen denken dat “het nog wel samen kan” terwijl dat fiscaal niet meer klopt. Dit is precies het soort punt dat later tot gedoe met de Belastingdienst kan leiden.
Toeslagen zijn gevoelig voor veranderingen in inkomen en huishouden. Na een scheiding verandert vaak beide tegelijk: het inkomen wordt anders én het huishouden wordt anders. Als je toeslagen te laat aanpast, kan dat eindigen in terugbetalingen. Voor zorgtoeslag en huurtoeslag: www.toeslagen.nl. Voor vragen of algemene informatie: www.belastingdienst.nl
Een praktische aanpak is om direct na de scheiding (of zodra duidelijk is wie waar woont) je toeslagen te herberekenen en wijzigingen door te geven. Dat geeft rust en voorkomt dat je pas maanden later ontdekt dat je te veel hebt ontvangen.
Als je in een huurwoning blijft wonen, kan het zijn dat de woning na de scheiding eigenlijk te duur wordt op één inkomen. Dan is het verstandig om direct te checken of je in aanmerking komt voor huurtoeslag.
Aanvragen en een proefberekening kan via www.toeslagen.nl. Je kunt ook contact opnemen met de BelastingTelefoon via 0800-0543. Algemene informatie staat op www.belastingdienst.nl.
Belangrijk is dat je realistisch blijft: als de woning structureel te duur is, helpt huurtoeslag soms maar beperkt. Dan moet je ook nadenken over alternatieven, omdat financiële stress vaak een directe doorwerking heeft op de rest van de scheiding.
Bij een koophuis zijn er grofweg drie routes, en elke route heeft eigen financiële gevolgen.
Blijven wonen in het huis
Als jij in de woning blijft, moet je je ex-partner meestal uitkopen. Dat betekent dat je de volledige hypotheeklast op je neemt en vaak ook de helft van de overwaarde uitbetaalt. In de praktijk komt dat neer op: kun je de hypotheek alleen dragen, en wil de bank meewerken? Vaak moet je dit laten doorrekenen door een hypotheekadviseur of financieel adviseur voordat je afspraken definitief vastlegt.
Je ex blijft wonen in het huis
Als jij wordt uitgekocht, kan je een bedrag ontvangen uit overwaarde. Dat kan later gevolgen hebben als je binnen enkele jaren zelf weer een woning koopt. Laat je daarom goed informeren over de financiële impact en de voorwaarden die voor jouw situatie gelden.
Verkopen
Bij verkoop delen jullie een eventuele overwaarde meestal. Maar verkoop betekent ook: je moet allebei nieuwe woonruimte vinden, vaak in dezelfde periode, met dezelfde marktprijzen. Dat kan praktisch en financieel behoorlijk stressvol zijn. Toch is verkoop soms de meest haalbare route als uitkoop niet rond te rekenen is.
Als je partner de kostwinner was en jij na de scheiding weinig of geen inkomen hebt, kan dat hard aankomen. In Nederland bestaan er gelukkig vangnetten en regelingen. In dit soort situaties speelt alimentatie soms een rol, maar ook uitkeringen en toeslagen kunnen belangrijk zijn. Voor toeslagen en proefberekeningen: www.toeslagen.nl.
Op hoofdlijnen zijn er drie sporen:
Zorgtoeslag
Zorgtoeslag is een tegemoetkoming in de kosten van je zorgverzekering. De hoogte hangt af van je inkomen en je huishoudsituatie. Het is verstandig om na een scheiding meteen te kijken wat dit voor jou betekent. Een proefberekening maken kan via www.toeslagen.nl.
Huurtoeslag
Ook huurtoeslag kan na een scheiding relevant worden doordat je inkomen daalt. De aanvraag en voorwaarden lopen eveneens via www.toeslagen.nl.
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
Bij een laag inkomen kun je soms (gedeeltelijke) kwijtschelding krijgen van gemeentelijke belastingen. Elke gemeente heeft hierin eigen beleid. Dit is zo’n onderwerp dat veel mensen vergeten, terwijl het juist na een scheiding kan helpen om de druk te verlagen. Informeer bij je gemeente naar de mogelijkheden.
Na een scheiding moet je soms snel bijsturen. Dat kan door je inkomsten te verhogen, je kosten te verlagen, of beide.
Extra inkomsten
Inkomsten kunnen bijvoorbeeld stijgen door (tijdelijk) iets bij te verdienen, een betere baan te zoeken, of te onderhandelen over salaris. Dit is niet altijd meteen haalbaar, zeker niet in de eerste maanden na een scheiding, maar het helpt om wel een plan te maken: wat is realistisch op korte termijn en wat op langere termijn?
Kosten verlagen
Op kosten besparen werkt vaak sneller. Denk aan energieverbruik, verzekeringen, abonnementen, en de manier waarop je aankopen doet. Voor tweedehands spullen kun je kijken op www.marktplaats.nl en Facebook Marketplace en www.ebay.nl. Voor koopjes rond uitjes en cultuur is het Museumweekend relevant via www.museumweekend.nl. Boeken (ook tweedehands) vind je vaak via www.bol.com.
Pensioen wordt bij een scheiding vaak laat besproken, terwijl de bedragen groot kunnen zijn. In veel situaties hebben beide ex-partners recht op een deel van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen. Er zijn ook alternatieven mogelijk, zoals een andere verdeling of conversie. Wat je kiest, leg je vast in afspraken, en het is belangrijk om tijdig te regelen dat de pensioenuitvoerder op de hoogte is.
Voor algemene informatie en formulieren zie: www.rijksoverheid.nl
Wilt u weten of mediation bij uw situatie past?
Neem contact op voor een vrijblijvend informatiegesprek.